Samenwerken aan een duurzame regio

Home > Inwoners > Regionale Energiestrategie > Samenwerken aan een duurzame regio

Samenwerken aan een duurzame regio

In Noordoost Brabant werken we aan een Regionale Energiestrategie (RES). Daarmee brengen we in kaart hoe en waar we energie kunnen besparen en duurzaam opwekken. Ook staat erin welke mogelijkheden er zijn voor het duurzaam verwarmen van onze huizen. Want, het klimaat verandert. Fossiele brandstoffen raken op. De gevolgen hiervan op ons en onze leefomgeving worden steeds meer zichtbaar. 

Nu al zorgt de stijgende temperatuur voor een toename van droogte, stormen en mislukte oogsten. We krijgen te maken met steeds extremere weersverschijnselen, wateroverlast door stevige buien en extreem hete zomers. Naarmate de temperatuur stijgt, nemen die problemen toe en treffen ze meer mensen. Daar willen we wat aan doen, samen met u: inwoner, ondernemer of organisatie in Noordoost Brabant.

RES in een notendop

In Nederland maken 30 regio’s een eigen strategie om aan het Nationaal Klimaatakkoord bij te dragen: een RES. Het uiteindelijke doel van het Nationaal Klimaatakkoord is om de uitstoot van CO2 met 49 procent in 2030 terug te dringen en met 95 procent in 2050. Hiervoor zijn grote veranderingen nodig in de manier waarop we onze energie opwekken en gebruiken. Er is een overgang nodig van energie uit fossiele brandstoffen zoals gas, steenkolen en olie naar volledig duurzame energie, zoals zon- en windenergie. De zogenoemde energietransitie. 

Het doel van het Nationaal Klimaatakkoord komt voort uit de afspraken die we in Nederland hebben gemaakt in het Klimaatakkoord van Parijs uit 2015. In dit akkoord hebben 192 landen afgesproken de opwarming van de aarde te beperken tot twee graden ten opzichte van het pre-industriële tijdperk. 

De RES is een voorstel van iedere regio aan het Rijk hoe de regio bijdraagt aan een aantal onderdelen van het Nationaal Klimaatakkoord: de opwekking van duurzame elektriciteit, de besparing van energie en het duurzaam verwarmen van gebouwen. Kortom, de regio’s zijn zelf aan zet om de energietransitie in hun gebied verder te helpen. 

Uiterlijk 6 maanden na ondertekening van het Nationaal Klimaatakkoord moeten de regio’s een conceptversie van hun RES indienen bij het Rijk. Het Rijk beoordeelt vervolgens of de optelsom van de 30 regio’s voldoende bijdraagt aan het Nationaal Klimaatakkoord. Daarna hebben regio’s nog eens 12 maanden de tijd om tot een definitieve RES te komen en deze in te dienen bij het Rijk. 

Meer weten? Lees hier meer over het Nationaal Klimaatakkoord. Meer informatie over de 30 regio’s die aan een RES werken vindt u hier

Een voorstelrondje

Hoe ziet een regio eruit en wie zijn degenen die daarin aan een strategie werken? 

Regio Noordoost Brabant bestaat ten eerste uit 16 gemeenten. De bestuurders van deze gemeenten sturen samen met de provincie Noord-Brabant en de 2 waterschappen het proces van de RES aan. De medewerkers van de gemeenten, provincie en waterschappen werken samen aan de inhoud van de RES. Zij onderzoeken bijvoorbeeld hoe we onze gebouwen duurzaam kunnen verwarmen of welke techniek er nodig is om duurzame energie op te wekken. Vanuit de gemeenten zijn dit medewerkers die dagelijks werken aan duurzaamheid, energie of infrastructurele projecten. 

Provincie

De provincie stelt regionale projectleiders en provinciale kennis ter beschikking. Ze geeft bijvoorbeeld opdracht voor onderzoeken naar de haalbaarheid van duurzame energieprojecten en zorgt dat er een warmtebronnenregister komt. Ook bewaakt ze de voortgang van het opstellen van een RES. 

Waterschappen

De waterschappen in de regio’s helpen mee vanwege hun kennis en ervaring bij vragen over de (her)inrichting van de ruimte in de regio. Ze kennen veel belanghebbende partijen, zoals landbouw- en natuurorganisaties. Die zijn vanwege hun grondgebied belangrijke partners als het gaat om het verkennen van kansen voor het grootschalig opwekken van duurzame energie. Ook het terrein van de waterschappen is mogelijk daarvoor geschikt.

Samen komen gemeenten, provincie en waterschapen en andere stakeholders tot de inhoud van de Regionale Energiestrategie. Zij leggende RES voor aan de gemeenteraden, Gedeputeerde Staten van de provincie en de algemene besturen van de waterschappen. Die bepalen vervolgens of zij akkoord gaan met de inhoud van de RES. Bij de uitwerking van de RES krijgen inwoners een grotere rol.

Van isoleren tot het opwekken van duurzame energie

Een RES is een strategie voor de overstap naar schone energie, maar wat komt er nu precies in te staan? 

Eerst isoleren, dan de warmtevraag bepalen

Een afspraak uit het Nationaal Klimaatakkoord is dat gebouwen en woningen in Nederland 3,4 Megaton minder CO2- mogen uitstoten. Daarom moet de regio aangeven hoeveel energie ze gaat besparen en wat de potentiële warmtebronnen in de regio zijn. Hoeveel duurzame energie er in een regio nodig is, hangt af van het zowel het isoleren als van het aardgasvrij maken van woningen en gebouwen. 

Het isoleren van gebouwen is te vergelijken met een warme jas. Hoe warmer het gebouw, hoe minder energie een gebouw nodig heeft en hoe minder er vraag naar energie is. Dit bepaalt dus deels hoeveel duurzame elektriciteit de regio moet opwekken. Om woningen en gebouwen aardgasvrij te maken, zijn aanpassingen nodig, zoals de installatie van warmtepompen. Dit vraagt om meer elektriciteit. Ook bepaalt dit hoeveel energie een regio uiteindelijk nodig heeft.

De regio moet ook een ‘Regionale Structuur Warmte’ opstellen. Daarin staat hoeveel duurzame warmtebronnen er in een regio zijn, maar ook hoeveel warmte een regio nodig heeft en wat er nodig is om het warmtetransport te regelen. Beide zaken zijn onderdeel van de RES. 

Alle gemeenten moeten vóór eind 2021 een warmtevisie schrijven. Hierin staat welke wijken voor 2030 van het gas af gaan en wat de potentiële nieuwe manieren zijn om de huizen te verwarmen. 

Opwekken van duurzame energie

In het Nationaal Klimaatakkoord is afgesproken dat er in 2030 in Nederland minstens 35 TeraWatt uur aan duurzame energie op land moet worden opgewekt. 

* Wind op land, 3 MW vermogen en 2.200 vollasturen

** Zonnevelden met ruimte tussen de panelen 20MW is 30Ha bij 900 vollasturen

*** Zonnepanelen van 300Wp bij 12 panelen gemiddeld per woning.

**** De Centrale Hemweg is een elektriciteitscentrale in Amsterdam

De grootschalige opwekking van duurzame energie voorziet in de vraag naar energie die overblijft na besparing van energie en de duurzame opwekking van warmte. De regio bekijkt nu als onderdeel van de RES wat er in zijn leefgebied technisch, ruimtelijk en sociaal haalbaar is om duurzame energie op te wekken. 

Zonnepanelen op daken

Noord-Brabant heeft maar liefst 54.000 hectare oppervlakte aan daken. Als iedere bewoner van stad of dorp op zijn eigen dak zonnepanelen zet, voldoen we dus al voor een groot deel in die vraag om duurzame energie. Dat vermindert ook de druk op de capaciteit van Brabantse elektriciteitscentrales. Uw hulp als producent en gebruiker van zonne-energie is dus hard nodig om straks ieder huis van voldoende warmte te voorzien.

Windenergie en andere energiebronnen

Maar de zon schijnt niet altijd. Daarom zijn er ter aanvulling ook windmolens nodig. Ook dat staat in de RES die elke regio in onze provincie maakt. Samen met u kijken we graag naar geschikte plaatsen voor windmolens of windmolenparken. Daarnaast onderzoeken we andere energiebronnen, zoals warmte uit biogas, biomassa, waterstof en aardwarmte. Deze mix van energiebronnen en het gebruik ervan gaat zeker een aantal keer tussen 2030 en 2050 verschuiven. 2050 is het jaar waarin we minstens 95 procent minder CO2-uitstoot mogen uitstoten.

De grootschalige opwekking van duurzame energie voorziet in de vraag naar energie die overblijft na besparing van energie en de duurzame opwekking van warmte. De regio bekijkt nu als onderdeel van de RES wat er in zijn leefgebied technisch, ruimtelijk en sociaal haalbaar is om duurzame energie op te wekken.

Niet alleen lasten, maar ook de lusten

Iedereen moet kunnen meepraten en meedoen met de energietransitie. Daarom denkt onze regio na over hoe u kunt meeprofiteren van de opbrengsten uit grootschalig opgewekte duurzame energie. 

We merken namelijk allemaal wat overstappen op duurzame energie betekent voor ons wonen, werken en recreëren. Het zou echter niet eerlijk zijn als we daar alleen de lasten van ervaren. Daarom moeten inwoners en ondernemers kunnen meeprofiteren van de opbrengsten van in de regio grootschalige duurzaam opgewekte energie. Daarmee wordt de energietransitie voor iedereen goedkoper. Hoe we dat gaan aanpakken, wordt straks onderdeel van de RES.